फेसबुक, ट्विटर, मोबाइल फोन र मुटु – माया पिरतीका कुरा

love-truthsआजका नयाँ आविष्कार हरु जस्तै फेसबुक, ट्विटर, मोबाइल फोन आदि हाम्रो जीवनका अभिन्न अंग भइ सकेका छन |

तर त्यसो भन्दैमा "अंग" नै भएका त होइनन नि | एउटा उदाहरण हेर्नुस न :

निस्ठुरी मायाँलुलाई फेसबुक बाट हटाउन (ब्लक गर्न) सजिलै सकिन्छ, ट्विटर बाट अनफलो गर्न सजिलै सकिन्छ, मोबाइल फोन बाट पनि मेटाउन केही गाह्रो हुदैन | मुख्य गाह्रो त मन (मुटु) बाट हटाउन पो हो त |

खै त यी नयाँ आविष्कारहरु काम लाग्नु पर्ने ठाउँमा काम लागेका ?

राष्ट्रिय जनगणनाको प्रेम पत्र

 nepal-census-letter-pad

प्रिय जन,

आज पुन: तिम्रो चौतारीमा सुस्ताउदै तिम्रो घर दैलो सम्म टेक्ने मौका आएकोमा साह्रै खुसी लागेको छ| समयक्रम संग यस्तो मौका  दश दश वर्षमा मात्र आउँछ| घुम्दै फिर्दै आज फेरि त्यो समय आएको छ तिमीलाई पनि त यसको जानकारी होला नि हैन? टिभी, रेडियो, पत्रिका, इन्टरनेट आदि जताततै म आउने खबर त पाएकै होलाऊ| आशा छ यो पाली पनि मलाई पूर्ण रुपमा सहयोग गर्नेछौ भन्ने ….उही आत्मियता अनि अझ बढी सक्रियताका  साथ…..|

हाम्रो सानिध्यताले पनि यो पाली त १०० बर्ष पो टेकेछ त है ? मलाई अझै पनि  याद छ  वि.सं १९६८ सालमा पहिलो पटक म तिम्रो घरको आँगनमा टेक्न पुगेको थिएँ | सुरुवाती सङ्गतका दिनहरु थिए ति …| त्यस पछी हरेक १०/१० वर्षमा तिम्रो घरको ढोका ढकढकाउदै आमा ,बुवा ,दाजु, भाई दिदि ,बहिनि वाजे, बजै आदि सबैको हाल चाल सोध्दै आइरहेको छु | मेरो त्यो सोधाईमा तिम्रो परिवार प्रतिको चासो हुने गर्छ तिमीलाई थाहा छ नि हैन ? यी दश वर्षको अवधिमा के के परिवर्तनहरु भएछन त भन्ने मेरो जिज्ञाशा हुने गर्छ ताकी आगामी वर्षहरुमा तिम्रो लागि बिकासका कोसेलीहरु सम्प्रेसन गर्न सकौं| यधपी यसमा मेरो मात्र हात भने हुदैन सबैको साथ अनि तात्पर्यताको जरुरत पर्छ|

२०५८ सालको भेटघाट पछी यो दश बर्षको समयमा देशमा धेरै आरोह अबरोह आए …त्यसको प्रत्यक्षदर्शी पनि बन्योउ तिमी ….सायद खुसीका भन्दा दुखका क्षणहरु बढी  होलान तिमीसंग| के गर्नु ति दिनहरुको त बर्णन गरि साध्य नै छैन है? तै पनि आशा गरौँ आगामी दिनहरुमा त्यस्तो नहोला|

अँ  मेरो यो अषार ३ गते देखि १३ गते सम्मको बसाईंलाई चै हामीले खुब रमाइलो संग ,एकदम सफल हुने गरेर मनाउनु पर्छ है? अषार ८ गते त अझ चाड जस्तै होला| त्यो दिनलाई जनगणना दिवसको रुपमा मनाउने रे नि त ! लौ म  त हिडें आजै देखि नै …सबैलाई समेट्नु छ यसपाली त …."कोही नछुटून कोही नदोहोरिहुन "भन्ने ख्याल पनि राख्नु पो छ त मैले त ….| बरु तिम्रो दैलो मै आएर बाँकी कुराहरु गरौला…. ५० वटा भन्दा बढी कुराहरु गर्नु छ यसपाली त ….

ल त है बाँकी कुरा भेटमा गरौला भन्दै अहिलेलाई बिदा माग्दै छु |

उही तिम्रो हितैषी मित्र

राष्ट्रियजनगणना २०६८

बिज्ञापनमा सृजनशीलता

creative ad आफ्नो मन पर्ने कार्यक्रम टि.भीमा आइरहदा फ्याट्ट बिज्ञापन आइदियो भने कस्तो हुन्छ ?भनिरहन नपर्ला पक्कै पनि रिस उठ्छ ,दिक्क लाग्छ | मलाई पनि तितो सत्य, युगान्तर जस्ता कार्यक्रम हेर्दा बीचमा आउने बिज्ञापनले झर्को लाग्छ उता कलर्समा बालिका बधु हेर्दा पनि त्यस्तै …|

यद्यपी नचाहदा नचाहदै हेर्नु पर्ने त्यस्ता बिज्ञापनहरुले अचेल साँच्चै  ध्यान खिचिरहेको छ मेरो| सम्झनुस त त्यो "मेन्टोस खाओ दिमाग कि बत्ति जालाओ" भन्ने कार्टुन बिज्ञापन जहाँ मेन्टोस खाए पछि पहिले मान्छेको पुर्खालाई शासन गरिरहेको गधा कसरी मान्छेकै चंगुलमा फस्छ !अथवा सर्फ एक्सलको त्यो "दाग लग्ने से कुछ अच्छा हो तो दाग अच्छे हे " भन्ने बिज्ञापन| के यस्ता बिज्ञापन पहिलो चोटी टि.भीमा हेर्दा तपाईंलाई रोचक लागेको थिएन र ? नढाँटी भन्नु पर्दा मलाई त मन परेको हो है! हुन त पत्याउन गार्हो पर्ने बिज्ञापनहरु नि देखिन्छन तै पनि बिज्ञापनहरुमा नयाँ नयाँ प्रयोग र सृजनशीलता छाएको  कुरो चै साँचो हो |तर म खाली यँहा भारतीय  बिज्ञापनको कुरा गरिरहेछु|

नेपाली बिज्ञापनहरुको कुरा गर्दा अधिकांस त्यही भारतीय बिज्ञापनको हुबहु डबिंगमा भर परेको हामी पाउछौं | केहि नितान्त नेपाली बिज्ञापनमा नौलोपन र सृजनात्मकता त हुन्छ  नै तर त्यतिले मात्र काफी हुदैन |प्रचारमूखी आजको युगमा आफ्नो उत्पादनलाई बिस्तार गर्न बिज्ञापनले ठुलो भूमिका खेलेको हुन्छ र त्यसको लागि बिज्ञापन निर्माताहरुको क्रियाशीलता आवस्यक हुन्छ | त्यसो  हुँदा बिज्ञापनले ब्यापारको मात्र ख्याल नगरी केहि संदेश अथवा मनोरंजन मात्र  भए पनि दिन सके हामी दर्शकहरुले कार्यक्रमको बीचबीचमा झर्को मान्नु पर्ने अवस्था आउने थिएन कि ? त्यसो हुँदा एकातिर उत्पादनकर्ताहरुको पनि लक्ष्य पुरा हुने र हामी दर्शकहरुको समेत भलो हुने कुरामा कसैको पनि दुईमत नहोला |

 Continue reading

जनशक्ति पलायन – के यो समस्या हो त ?

brain-drain आज ट्विटरमा एउटा समस्याको बारेमा छलफल गरियो, जनशक्ति पलायनको बिषयमा | तर यो छलफलको अन्त्य सम्म पुग्दा मलाइ यो समस्या ‘समस्या’ नै होइन भन्नेमा म विश्वस्त हुन पुगेको छु | नेपालमा जनशक्ति पलायनले एउटा बिकराल रुप लिएको सुन्दै आएको र आफैँ पनि सो "अपराधको दोषी" भएको ठान्दै आएको मलाई आज खुशी के लागेको छ भने – यो अपराध नभएर एउटा परापुर्ब काल देखि हुदै आएको मानब शुलभ आबश्यकता पो रहेछ |

राज्य, देश र सरकारले हामीलाइ बिदेशीलाइ घृणा गर्न सिकाउनु त आफ्नो स्वार्थ पुरा गर्ने पुरानो हत्कण्डा मात्र रहेछ | "देश प्रेम" भनेको त प्रेम नभएर घृणा लाइ ‘प्रेम’ शब्दको खोल ओडाएको मात्र पो रहेछ | प्राचीनकालमा जति पनि युद्धहरु भए प्राय सबै राजा वा देश प्रमुखका स्वार्थका लागि भए | जति पनि युद्ध भए सबै रानी, राजकुमारी, धन सम्पति, वा धर्मका लागि मात्र भए, जनताका लागि लड्ने राष्ट्रप्रमुख त कोही पनि भएनन |

सो बादबिवादका सहभागी एकजना ले भने "कुनै अविकशित वा विकासोन्मुख देशले ब्रेन-ड्रेन रोक्न सकेको छैन, नेपालले पनि सक्दैन- रोक्ने प्रयासै गलत हो। उपयोग,सुधार गर्नुपर्छ|" कुरा केही हद सम्म ठिक हो | अविकशित वा विकासोन्मुख देश मात्र होइन बिकशित देशबाट पनि केही मानिसहरुमा अरु देशहरुमा बसाइ सराइ गरिरहेका हुन्छन, भन्न मात्र ‘जनशक्ति पलायन’ नभनिएको हो | जस्तो कि, क्यानडा बाट अमेरिकामा हुने जनशक्ति पलायन पनि एउटा ठूलो समस्या मानिदै आएको थियो | राम्रो अबसर दिन नसक्ने देशले मानिसलाई देश भित्रै थुनेर राख्न खोज्नु तर्कसम्मत हुँदा पनि हुँदैन |

सो बादबिबादका सहभागी एक जनाको भनाइ जस्ताको तस्तै सार्दा : "बिदेशिनुलाई गलत मान्नुहुँदैन,दिक्षित भएर देशको सेवामा जुट्न हामी अग्रसरहुनुपर्यो, मुटुमा नेपाल हुनु पर्छ … विकास रातारात सम्भव छैन, तर हामी जे छौँ, जति गर्न सक्छौँ – त्यसको मात्रा बिस्तारै बढाउने हो भने हरेश मान्नु पर्दैन |"

बादबिबाद संचालन गर्ने ट्विटरका साथीहरुलाई मुरी मुरी धन्यबाद, मेरो आँखा खोल्न सहयोगीको भूमिका खेलिदिनु भएकोमा र आनन्दजी लाइ यो सानो टिपोटलाइ आफ्नो ब्लगमा स्थान दिनु भएकोमा|

– अनुप रेग्मी

साइबाबा लाइ सम्झदा

sai-BABAमलाइ साइबाबाको कहिले पनि बिश्वास लागेन | तर कहिले पनि बिरोध गर्न पनि मन लागेन| अब साइ भक्तहरुले यसलाई पनि ‘बाबाको प्रतापले’ मलाइ बिरोध गर्न मन नलागेको पनि भन्न सक्छन | मलाइ कसैको कुरा काट्नु छैन |

साइबाबा २०२२मा मर्छु भनेर भबिष्य बाणी गरे पनि ११ बर्ष पहिलेनै यो धर्ती छोड्न बाध्य भए | देउतै भएको भए त के को बाध्यता हुन्थ्यो होला र ?

देउता भनेर नमान्नेहरु मध्य धेरैले उनलाई समाजसेबी भनेर पनि मानेका छन् | केही मात्रामा भए पनि दीन दुखी लाइ सेबा गरेकोमा त कसैमा द्विविधा नहोला (त्यसको पछाडीको स्वार्थको कुरा गरेर फाइदा पनि छैन|) म पनि पुगेको थिए उनको बेंग्लोरको आश्रममा एक चोटी | बिश्वास नलागेकोले होला कुनै कौतुहल वा रमाइलो केही पनि लागेन |

साइबाबालाइ जादुले यस्तो प्रख्यात बनायो र शंका गर्नेहरु पनि सोही जादुलाई नै आधार मान्दछन | बिभिन्न भिडियोहरु प्रचार प्रसार गरियो, तै पनि उनको प्रख्यातीमा कुनै कमी आएन | जादुगरहरुले उनका जादुका खेलको भित्री पाटो पनि देखाए तर उनका भक्तहरुले हेर्दै हेर्दिएनन |

मेरो बिचारमा जादु उनको बिजनेस strategy थियो र उनी त्यसमा सफल पनि भए | मलाइ साइबाबा धर्मगुरु को रुपमा नभएर बिजनेसम्यान को रुपमा चै मान्नै पर्छ जस्तो लाग्छ | येस्तो पपुलर र सफल हुन सक्नु भनेको चानचुने कुरा त होइन नि (झुठकै खेति गरेर भएपनि)|

उनको आत्माले शान्ति पाओस |

 Continue reading

फिल्म नचल्नुमा दर्शकको दोष ?

नेपालका एक निर्देशक ले नेपाली दर्शकहरुले राम्रा फिल्म नहेर्नु उनीहरुको दोष भनेका रहेछन | उनको भनाइ जस्ताको तस्तै:

राम्रा फिल्महरु कमै बन्छन, यो मेकर हरुको दोष हो … कति राम्रा फिल्म हरु पनि चल्दैन्, यो दर्शक हरुको दोष हो … !

ramra film

अब निर्देशकले कुन राम्रो कुन नराम्रो भनेर छुट्याउन सक्ने भए त नराम्रो फिल्म बन्ने नै थिएनन् होला नि, होइन र निर्देशक साप ?

राम्रो फिल्म त्यही हो जसलाई दर्शक ले मन पराउछन | उनीहरु लाइ निर्देशक वा अरु कुनै मानिसले कति मेहनत गरेको छ, कुन कुन प्रविधि प्रयोग गरेको छ, कति खर्च गरेको छ … आदि केहि मतलब हुदैन | फिल्म हेर्दा आउने सन्तोषले नै फिल्म को सफलता र असफलता निर्धारण गर्दछ |

फिल्मलाइ गरिने प्रचार प्रसार, रिलिजको समय आदि कुराले फिल्म को लोकप्रियतामा पक्कै पनि फरक पर्छ | तर यदी फिल्म अब्बल दर्जाको छ (अतिनै राम्रो) भने बिस्तारै एक कान दुई कान मैदान भएर आफैँ प्रचार प्रसार हुन्छ र दर्शकले ढिलो चाडो नहेरी छोडदैनन् | तर त्यस्ता फिल्म अतिनै कम बन्छन |

नेपाली फिल्म बजारमा धेरै नराम्रा फिल्म बन्ने हुनाले “ठिकै राम्रा” फिल्महरुलाइ पनि “राम्रो” फिल्म भन्नु पर्ने बाध्यता छ | त्यसैले त्यस्ता “राम्रा” फिल्महरु प्रोड्युसर, वितरकको कमी कमजोरी का कारणले कहिले काँही नचल्न पनि सक्छन | तर, यस्तो अबस्थामा पनि दर्शक लाइ दोष दिन भने मिल्दैन |

दर्शकहरुलाई  फिल्म राम्रो छ भनेर बिश्वास दिलाउन नसक्ने फिल्म बनाउने मानिसहरुको कमजोरी को दोष दर्शक लाई किन ? जब सम्म अरुलाई दोष दिने चलन हट्दैन तब सम्म राम्रा चलचित्र बनेनन भनेर गुनासो गर्ने ठाउँ पनि रहदैन |

दोहोरी – अँग्रेजी गीत र लोक भाकाको

dance-folkदोहोरीमा भाका मिलाएर नहुँदो रहेछ अब । यसो सोच्दैछुँ एउटा अँग्रेजी गीत नसिकी ‘सोसाइटी’ मा परिन्न जस्तो छ । अरुले गाको  अँग्रेजी गीताँ यसो मुख खोलेर आ ओ त गरिरहेकै हो । तर, ‘सोसाइटीट’को पार्टीहर्मा एउटा मात्र भए नि अँग्रेजी गीत गाउने सौखिन गायकको भाउ अलिक बढी नै हुनेरहेछ।

न सुर न तालमा गाए नि हुने अलिक सजिलो अँग्रेजी गीत कुन छ कुन्नि…. घोक्न पर्यो केटाकेटीमा माने घोके झैं।

***

(UPDATE – FEB 6)
ब्रायन आडम्सको विषयमा सर्च गर्दैछु, गुगल युटुब तिर। माइक्राँ हिजो कन्डक्टरसँग दुई रुपैयाँ भाडामा किचकिच गर्नेले रंगशालाँ अर्कान साता हुने आडम्सको कन्सर्टाँ जान पाँच हजार रुपैयाँसम्म खर्च गर्न तयार भएको सँगैका सिटकालाई बताउँदै थिए।

तिनीसँगै बसेकाले सोध्दैथे- नेपालीमा गाउँछन् र तिनले ? अस्ति एउटा जमघटमा तिन्को कन्सर्टमा नजानेको लिस्टाँ आफ्नो मात्र नाम परेपछि चित्त दुख्यो। ‘सोसाइटी’मा विकिन्न जस्तो छ यो पाराले…

***

(दोहोरी विस्तापित नै हुन लागेको हो त ‘सोसाइटी’ बाट? आजकल त अरु भन्दा दोहोरी क्यासेट र भिडियो कै राम्रो व्यापार भै रहेको जस्तो लागेको थियो | अब दीपक जी ले भने पछि होला त नी ! खैरेले नेपाली लोक भाका समात्यो भने नेपालीले किन खैरे भाषा नसमात्ने त — हेर्नुस भिडियो- आनन्द )

Incoming search terms:

  • नेपाली लोक दोहोरी २०७२

नेपाली कलाकार को हीत गर्ने ४ तरिका

गोपाल भुटानी गरिबीमा बिते ……
कुमार कान्छा सबै सम्पति सकेर बिते ……
कलाकारको जिन्दगी अभाबै अभाब मा बित्नु पर्ने भन्ने नियम कसले बनायो ?

कसैले बनाएकै हो भने सपार्नु पर्यो | होइन भने किन यस्तो भै रहेको छ त अध्ययन हुनु पर्यो | समाधान निस्कनु पर्यो |

समाधान के होला त भनेर घोरिदा मैले देखेका ४ उपाय यहाँ लेखेको छु (अंग्रेजीमा) | छोटकरीमा ती ४ तरिका निम्न बमोजिम छन् :

  1. इन्सोरेन्स – सरकारले कलाकारको स्वास्थको बीमा गर्ने ब्यबस्था गर्नु पर्यो|
  2. न्युनतम बेतन – कलाकारको काम अनुसार न्युनतम तलब भत्ता तोक्नु पर्यो जसले गर्दा कोहि पनि कलाकार शोषित हुनु नपरोस |
  3. कलाकार सहयोगी संगठन – गैर नाफामुखी सेबमुलक (अहिलेका जति पनि संगठन छन् सबै खोल्ने मानिसका हित मात्र गर्ने संगठन भएका छन) |
  4. कलाकारको परिचय – कलाकारको हीत गर्ने हो भने, सबै भन्दा पहिले को कलाकार हो र को होइन भन्ने छुट्याउनु अति नै जरुरी हुन्छ |

My original article.

थप्पड फापेका प्रधानमन्त्री … लु बधाई

झापड कान्डपछि नेताहरुको सातो गएको पुष्टि गरे है प्रचण्डले संसदमा भाषण गर्दै। अहिले पनि सरकार दिन सकिएन भने जनताले झापड मात्र होइन जुत्ता पनि हान्छन् भन्ने डर छ। त्यसैले झलनाथलाई समर्थन गर्न परो भन्ने आशय व्यक्त गरे स‌सदमा .. गाउँमा जैसी बाले भन्दैछन् रे, “देख्यौ! बाहुनको हातले कति फाइदा गर्छ, झलनाथलाई रेग्मीको झापड कति फाप्यो ?…”

jhapad-regmi

***

आखिर बहुमतबाटै झलनाथ प्रधानमन्त्री बन्ने भएपछि किन नेपाली राजनीतिको सात महिना बेकारमा खेर फालेको भनेर सोध्ने म जस्ता मुर्ख नि होलान् कोही कोही। तर चेत्नलाई समय लाग्यो भनेर यिनलाई माफ गर्न पर्छहोला एउटा शर्तमा ‘सात महिनाको हर्जना तिर्नलाई अब बाँकी ३ महिना २५ दिन भित्र संविधान बनाओ।’ नत्र…..(अरुले आन्दोलन गर्लान् र सम्चार बनाउन पाइएला भनेर पर्खिने भन्दा के गरुँला र म?)

jhalnath-khanal***

आजभोलि परिवार नियोजनले गर्दा जेठा-कान्छा वा जेठी-कान्छी मात्र जन्मिने बेलामा माइला-साइलाँ नै लोपोन्मुख वर्गमा परेका बेला नयाँ प्रधानमन्त्रीले जन्तरेको इज्जत राखे। परिवार नियोजन कम्पनीमा काम गर्ने साथीले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्, झलनाथले परिवार नियोजन विरोधी नीति त ल्याउँदैनन् होला नि। यिन्का बाआमाले २,३,४,५ हैन ६ सन्तानमा मात्र चित्त बुझा भए न यी जन्तरे जन्मन्थे न हाम्ले ३४ औं प्रधानमन्त्री पाउन यति ढिला हुन्थ्यो।

  • CPN-UML प्रतिगमन आधा सच्चियो भनेर नि सत्तामा।
  • प्रतिगमन पुरा सच्चियो भनेर नि सत्तामा।
  • गणतन्त्र आए नि सत्तामा।
  • माओवादीसँग नि सत्तामा।
  • काँग्रेससँग नि सत्तामा।
  • राजासँग नि सत्तामा।
  • भारतको समर्थनमा नि सत्तामा।
  • भारतको विरोधमा नि सत्तामा।

कोही कोही एमालेगणलाई डर होला यसरी सरकारमा बसिरह्यो भने एमालेले अर्को चुनावमा कति सिट ल्याउला। सरकारमा बस्नेलाई रुचाउँदैनन् नि जनता…

***

सन्दर्भ: एमालेकै माधव कुमार नेपालले राजिनामा गरेको ७ महिना ५ दिन पछि भएको प्रधानमन्त्री को चुनाबमा एमालेका झलनाथ खनालले मावोबादीका उमेदबार प्रचण्डको समर्थन मा ३ सय ६८ मत प्राप्त गरेर चुनाब जितेका हुन ।

prachanda_talking-with press तस्विरः भास्वर ओझा (नागरिक)

माउबादी आन्दोलन कता ?

  1. आन्दोलनले ट्युनिसियामा २३ वर्षदेखि शासन गरेका अविदिने अलिलाई सत्ता र देशबाटै लगार्यो। Tunisia-Protest  Continue reading