पन्ध्र सेकेन्ड भन्दा लामो चुम्बन मात्रै अश्लिल?

चलचित्र विकास बोर्डलाइ अहिलेको अश्लील चलचित्रको बाढीले हैरान पारेको छ । केही समय अघि स्क्रिप्ट अध्ययन कार्यदल गठन गरेर स्क्रिप्टबाट नै फिल्म सेन्सरको कार्य आरम्भ गर्ने कार्यको चौतर्फी बिरोध खेपेको वोर्डले अब अर्को आचारसंहितामा ल्याउने हल्ला चलेको छ।

kiss_scene_nepali_movie

चलचित्र सेन्सर र बर्गिकरण गर्ने सेन्सर बोर्डले अश्लिल र छाडा लाग्ने डाइलगमा "विप" राख्ने र केहि दृष्य काट्ने बाहेक उल्लेखनिय कुनै कार्य गर्न नसकेको यस अबस्थामा आचारसंहिताले केही फरक पर्ला र? सुन्नमा आए अनुसार नयाँ आचारसंहितामा निम्न बुंदाहरु पर्ने प्रबल सम्भाबना रहेको छ:

अब देखि बन्ने नयाँ फिल्महरुमा

  • पन्ध्र सेकेन्ड भन्दा लामो समयको चुम्बनका दृश्य राख्न नपाइने
  • अर्धपारदर्शी पहिरनमा महिलाको संवेदनशिल अंगलाई देखाउन नपाइने (पुरुषले चाहिँ देखाउन पाउने होला)
  • सामाजिक मर्यादा प्रतिकूलका दृश्यलाई समेट्न नपाइने (अश्लिल दृश्य र संवाद नियन्त्रण गर्नको लागि रे)
  • सांस्कृतिक, जातिय सद्भाव, कुटनीति, राष्ट्रिय सुरक्षा, बाल मनोविज्ञानमा असर पार्ने खालका दृश्य राख्न नपाइने

अरु सबै कुरा पुरानै बोतलमा नयाँ रक्सी भए पनि १५ सेकेन्ड भन्दा लामो चुम्बन अश्लील हुने र १४ सेकेन्ड लामो चुम्बन अश्लील नहुने कुरा भने अलिक पच्न गाह्रो हुने कुरा जस्तो लाग्यो ।

यस्ता बुंदा राख्नु भन्दा त मेरो सुझाबमा निम्न बुंदा पनि थपे आचारसंहिता अझ बाढी मनोरन्जनात्मक भइ मानिसहरुले ध्यान दिएर पढ्छन होला:

  • चुम्बन गर्दा जिब्रो मुख भन्दा बाहिर निकाल्न नपाइने
  • चुम्बन गर्दा आँखा चिम्लेर आबाज निकाल्न नपाइने
  • कुनै पनि कलाकारको हातले अरु कलाकारको सम्बेदनशील अंगमा छुन नपाइने
  • एक कलाकारको सम्बेदनशील अंगले अर्को कलाकारको सम्बेदनशील अंगलाइ छुन नपाइने
  • सेन्सरबोर्डले नकाटेका अश्लील दृष्य आउदा सबै दर्शकहरुले आँखा चिम्लनु पर्ने

साँच्चै सोचविचार गरेर आचारसंहिता बनाउने हो भने यौन र अश्लीलताको पछाडी दौडन छोडेर निम्न बुंदा राख्न पो राम्रो हुन्थ्यो कि ?

  • बिदेशी फिल्मबाट पोस्टर, डाइलग, कथा, दृश्य आदि हुबहु सार्न नपाइने नियम बनाए कसो होला?
  • फिल्मको आम्दानी खर्चको सही बिबरण सार्बजनिक गरि सोही अनुरुप कर निर्धारण गरे कसो होला?
  • फिल्ममा १६ बर्ष माथिकाले मात्र हेर्न मिल्ने वा १८ बर्ष भन्दा माथिकाले मात्र हेर्न मिल्ने स्थर निर्धारण गरी कडाइका साथ नियम लागु गरे कसो होला?
  • सबै फिल्ममा, कम्तिमापनि एउटा, समाजलाइ सही बाटो देखाउने खालको दृश्य समाबेश हुनु पर्ने नियम बनाए कसो होला ?
  • फिल्म प्रदर्शनको भाडभैलोलाइ ब्यबस्थित गर्न हल संचालकको आचारसंहिता पनि बनाए पो हुन्थ्यो कि ?
  • फिल्म समिक्षकलाइ सहयोग गर्न फिल्म समिक्षाका आचारसंहिता बने यसले फिल्मको प्रचार प्रसारमा सहयोग हुन्थ्यो कि ?

‘एटिएम’मा सेन्सर बोर्ड को उपादेयताको अन्त्य ?

atm_kiss_sceneसेन्सर बोर्डको काम अब लगन पछिको पोते जस्तो हुन थालेको हो त ?

"एटिएम" फिल्मको प्रोमो रिलिज भए पछि नेपाली फिल्म क्षेत्रमा आएको भुइचालोले  सेन्सर बोर्ड को उपादेयता माथि नै प्रश्न चिन्ह लागेको छ । उक्त फिल्मका दृष्य परिवारमा बसेर हेर्न लाएक नभएको (लिंक- अंग्रेजी लेख) हामीले बताउदै आए पनि यस्ता खालका फिल्म बन्न शुरु भइ सके पछि यस्ता फिल्मको निर्माण नै रोक्ने प्रयास गर्नु भन्दा नियन्त्रित रुपमा निर्माण हुन दिने बाताबरण बनाउनू आबश्यक हुन्छ ।

प्रशन्न पौडेल, बद्री अधिकारी, सुरेश दर्पण पोखरेल, रामराजा दाहाल, सुमन दाहाल र जनक खकुरेल सम्मिलित निर्देशकहरुको समुहले यस बिषयमा ध्यानकर्षण गरे पछि चलचित्र बिकास बोर्डले सेन्सर बोर्डलाई पत्र काटेका बताएको छ । तर युट्युब लागाएत इन्टरनेटका कुनै पनि माध्यम सेन्सर बोर्डको कार्य क्षेत्र भित्र नपर्ने हुनाले फिल्मको प्रोमोको बारेमा सेन्सर बोर्डले केही गर्न सक्ने ठाउँ नै छैन ।

हुन त यो एक/दुइ मिनेट लामो प्रोमो मात्रै हो तर, यस अघि रिलिज भएको एउटा फिल्म ‘द लास्ट किस’ को रिभ्युमा हाम्रा समिक्षक रौनकका अनुसार त्यो फिल्ममा भएका सबै उत्तेजक दृष्य फिल्मको प्रोमोमा नै अटाएका थिए (अंग्रेजी लेखको लिंक) । यस हिसाबले "एटिएम" फिल्म भित्र पनि प्रोमो मा भएको भन्दा बढी उत्तेजक दृष्य केहि नहुने सम्भाबन प्रबल छ । सेन्सर बोर्डले फिल्म रिलिज पूर्ब तेस्ता सिन काटे पनि सबैले हेरिसकेको हुने हुनाले सेन्सर बोर्डको काम लगन पछिको पोते हुने निश्चित छ।

"एटिएम" फिल्मको प्रोमोमा देखाईएको दृश्य र सम्बाद प्रति चलचित्र बिकास बोर्डले "गम्भिर आपत्ती" जनाएर तेस्ता खालका फिल्म बनाउन छुट नभएको तर्क गरे पनि यसरी फिल्म बन्ने र इन्टरनेटमा प्रोमो रिलिज गर्ने प्रक्रियालाइ परिवर्तन गर्ने सामर्थ्य कसैसंग नभएको कुरा वोर्ड लगाएत सबैले बेलैमा बुझे राम्रो हुने थियो  ।

चलचित्र बिकास बोर्ड, चलचित्र निर्देशक समाज, चलचित्र निर्माता संघ, आदि जिम्मेबार संस्थाहरुले पनि यस्ता फिल्म हरुले "समाजमा अराजकता" फैलाएको गलत बुझाइ समय साक्षप नरहेको हाम्रो ठम्याई छ । छाडा डाइलग र यस्ता खालका दृष्य नेपाली समाजमा अपाच्य भए पनि आँखा चिम्लादैमा कसैले देख्दैन भन्ने सोचाई राख्नु पनि बुद्दिमानी हुदैन ।

(trailer video not available)

चलचित्र संघले आन्दोलन गर्ने रे तर, के को लागि?

nepal_chalchitra_sangh_buildingनेपाल चलचित्र संघले चलचित्र विकास वोर्डको सोमबार सार्बजनिक गरेको १० बुँदे कार्यक्रम तथा नीतिको विरोध जनाएको छ । संघले यही मंगलवार जारी गरेको एक विज्ञप्तीमा  बोर्डको निर्णयले व्यवसायिक स्वतन्त्रतामाथि हस्तक्षेप गरेको उल्लेख गरिएको छ र सो को बिरोधस्वरूप संघले आन्दोलन गर्ने घोषणा पनि गरेको छ । नेपाल चलचित्र संघले यही चैत ८ गते केन्द्रिय समितिको विशेष भेला बोलाएर आन्दोलनको स्वरुप तय गर्ने पनि बताएको छ ।

अनौठो कुरा, केको बिरोध गरेको भन्ने नै प्रष्ट नपारिएको सो विज्ञप्ति पढदा संघलाइ आन्दोलन गर्न निहु मात्र चाहिएको भान पर्दछ । आन्दोलन भनेको त सबै बाटो बन्द भए पछि अन्तिम अश्त्रको रुपमा प्रयोग गर्नु पर्ने हतियारलाइ यस्तो सस्तो रुपमा प्रयोग गरेर कसरि समस्याको समाधान होला?

बिज्ञप्ति हेर्नुहोस:

 

chalchitra_sangh

एक पत्रिका संग कुरा गर्दै चलचित्र संघका उपाध्यक्ष प्रदिप उदयले बिहान कलेजका विद्यार्थीले कलेज छोडेर सिनेमा हेर्न गए भन्ने कारणले बिहानको शो नै बन्द गर्ने निर्णय जायज नभएको बताएका छन् । त्यस हिसाबले संघको आन्दोलन गर्नुको कारण हामीले हल बन्द गर्दैमा विद्धार्थी सप्रदैनन भन्ने कुरा संग मिल्छ।  तर त्यसो भन्दैमा आन्दोलन नै गर्नु पर्छ र ?

हाम्रो सुझाब:

  • पहिला बोर्डका पदाधिकारी संग बसेर छलफल गर्ने उनी हरुलाई हल बन्द गर्न किन जायज छैन भनेर सम्झाउने ।
  • बोर्डका पदाधिकारीहरु आफ्नो निर्णय सच्याउन मानेनन भने बैकल्पिक उपाय जस्तै – बिध्यार्थीहरु र उनीहरुका अभिबाबकहरुमा  चेतना  बढ्ने खालको कार्यक्रम संचालन गर्ने प्रपोज गर्ने ।
  • तेसो गर्दा पनि मानेनन भने बिहानको शो बन्द गर्दा हुने घाटाको परिपूर्ति सुनिश्चित हुने गरेर भाडा बढाउने वा अन्य कुनै उपायको बारेमा छलफल गर्ने ।
  • बोर्डका पदाधिकारीहरु यस्ता कुनै कुरा पनि नसुनेर आफ्नो अडानमा अडिग रहे भने आन्दोलनको रुपमा चलचित्र हलहरुलाई बोर्डले गरेको ज्यादतीको बारेमा फिल्म देखाउनु भन्दा अघाडी र सबै हलहरुमा जानकारी दिने खालको बिज्ञापन प्रसारण गर्ने, हस्ताक्षर संकलन गर्ने आदि कार्य गर्न सकिन्छ ।

संघले बुझ्नु पर्ने कुरा – चलचित्र विकास वोर्ड २०५७ सालमा मात्रै स्थापित भए पनि यसको स्थापना नै हस्तक्षेप गर्नको लागि भनेर भएको हो । तेसैले अनाबस्यक कुरामा हस्तक्षेप हुन लाग्यो भने चलचित्र संघ जस्ता संगठनले झगडा गर्नु भन्दा यस बारेमा छलफल गर्ने र जानकारी दिने कार्य गर्दा बढी उपयोगी हुन्छ भन्ने हामीलाई लाग्छ ।

नेपाल चलचित्र बिकास बोर्डको विद्धार्थी सपार्ने सपना

एक जना साथीले सोद्दै थिए, "फिल्मका बिहानका शो बन्द गर्दैमा बिद्यार्थी सप्रन्छन ?"

नेपाल चलचित्र बिकास बोर्डलाई सोध्ने हो भने त पक्कै सप्रन्छन । उनीहरुको बिचारमा संसारभर भएका मनोरंजनका सामाग्री मध्ये बिद्यार्थी बिगार्ने नेपाली सिनेमा हल मात्र हुन ।

तेसो भन्दैमा बिद्यार्थीले फिल्म हेर्न नपाउने भन्ने कहाँ छ र ? साइबर त खुलै हुन्छन, इन्टरनेटमा जे जे हेरे पनि भइ हाल्यो नि  । तै पनि, केही बर्ष अघाडी कुन चाहिँ युवा फिल्म नेपाली फिल्म हलमा गई गई फिल्म हेर्थे र अब जानु पर्ने ?  विद्धार्थीहरुलाई त खासमा भन्ने हो भने सबै फिल्म हलहरु बन्दै गरिदिए पनि केही फरक पर्दैन । फरक पर्ने त हल मालिक र नेपाली सिनेमालाई मात्रै हो ।

film_dev_board_Page_2बिकास बोर्डका पदाधिकारीहरुले हलका शो घटाएर कस्तो खालको चलचित्र बिकास गर्ने योजना बनाएका होलान बुझ्न गाह्रो छ । नेपाल चलचित्र बिकास बोर्डको कार्य चलचित्रको बिकास गर्ने हो कि विद्धार्थी सपार्ने? यसरी बिभिन्न निकायहरुले आफू खुशी विद्धार्थीको हक हितको लागि बलिदान दिन थाले पछि शिक्षा मन्त्रालयको काम हलुका भयो होला ।

चलचित्र बिकास बोर्डको विद्धार्थी सपार्ने बहाना कति फितलो छ भन्ने कुरा तलका बुंदाहरुले प्रष्ट हुन्छ :

  • चलचित्र बिकास बोर्डको काम चलचित्र बिकास गर्ने हो विद्धार्थीको हितको बारेमा सोच्ने अन्य निकाय छन्  । बोर्डलाई अरुको क्षेत्राधिकार भित्र हात हाल्ने कुनै अधिकार छैन ।
  • बिहानको शो विद्धार्थीले मात्रै हेर्छन भन्ने कुनै तथ्यांक छैन  । यो शो अन्यले विद्धार्थीले भन्दा बढी अन्य बर्गले हेर्ने गरेको प्रष्टै देख्न सकिन्छ ।
  • साच्चिकै विद्धार्थी सपार्नेको हो भने बिहानको शो बाट उठेको विद्धार्थीहरुको चेतना वृद्धि गर्ने कार्यक्रम पो संचालन गर्नु पर्थ्यो ।
  • कतिपय कलेज विहान सञ्चालन हुन्छन् भने अरु दिउसो – त्यस हिसाबले बिहान होस् या दिउसो, कुनै पनि शोले विद्धार्थीहरुलाइ असर गर्न सक्छ ।
  • फिल्महरु विद्धार्थीको लागि हानिकारक हुन्छन भन्ने कुरा के आधारमा भन्न सकिन्छ? के कुनै विद्धार्थी फिल्म हेरेकै कारण बिग्रेको कुनै तथ्यांक छ ?
  • फिल्म हेरेर विद्धार्थी बिग्रंछन् भन्नु फिल्म निर्माता, निर्देशक आदिको क्षमताको अपमान हो ।

हामी चलचित्र बिकास बोर्डले विद्धार्थीको भविष्यको चिन्ता गर्ने समय चलचित्रको भविष्यको बारेमा सोचेर बिताओस भन्ने कामना गर्दछौं  । 

चलचित्र बिकास बोर्डको नीति तथा कार्यक्रमको पूर्ण पाठ यहाँ पोस्ट गरिएको छ